KÖRFEZ ÜLKELERİNDE İSTİHBARAT YARIŞI VE HİBRİD SAVAŞ

 

KÖRFEZ ÜLKELERİNDE İSTİHBARAT YARIŞI  VE HİBRİD SAVAŞ

Ahmet ÖVEN & Stratejist Mühendis

Konvensiyonel  Güvenlik Politikaları ve Nizami Savaş yerine günümüzde hibrid tehditler ve riskler meydana gelmekte ve bunları önleyebilmek için analitik, operasyonel ve teknolojik yeteneklerin sentezi ile hibrid bir mücadele yapılmalıdır  ve bunun en iyi uygulayıcılarından biri olarak İsrail Askeri İstihbaratı altında çalışan Uydu İstihbaratı konusunda uzmanlaşmış ‘’Unit 9900’’ birimi örnek gösterilebilmek mümkündür. İsrail aynı zamanda Askeri İstihbarat, Hükümete bağlı MOSSAD ve İç İstihbarat olmak üzere ve içerdikleri birimleri ile birlikte devasa bir istihbarat ağına sahiptir.

Körfez Ülkeleri(Gulf Cooperation Council & GCC), Akdeniz ve Kızıldeniz’e kıyıdaş ülkelerde yaşanan siyasi ve askeri konjonktür kapsamında Gözetleme ve Keşif(Surveillance & Reconnaissance) için Uydu İstihbaratı ve Yapay Zeka ile desteklenen İnsansız Hava Araçları(İHA) için İngiliz ve ABD’li şirketler ile görüşmeler yapmakta ve bölgesel güç olabilmek için bir rekabet haline girmektedirler. İsrail’in özellikle ‘’Intelos, Elbit,ISI,ELTA’’ gibi şirketleri uzay tabanlı istihbarat çözümleri,su-altı istihbaratı ve yazılım dahil askeri uçak ve helikopter sistemleri; ticari havacılık sistemleri ve hava yapıları; insansız hava aracı sistemleri (İHA); elektro-optik, gece görüş ve karşı önlem sistemleri; deniz sistemleri; kara taşıt sistemleri; Mühimmat; komuta, kontrol, haberleşme, bilgisayar, istihbarat, gözetleme ve keşif (C4ISR) ve siber sistemler; elektronik harp ve sinyal istihbarat sistemleri gibi alanlarla faaliyetlerini yürütmektedir.

Hibrit savaşın geleneksel savaştan ayrılan en önemli husus, savaş ilan edilmeden ve mümkün olduğunca fark ettirilmeden düşük yoğunlukta çatışmanın sürdürülmesidir. Hibrit savaşın temel unsurları arasında özel kuvvetler, düzensiz güçler, düzenli birlikler, ekonomik savaş unsurları, siber saldırı unsurları, diplomasi, bilgi harekâtı ile saldırılan ülkedeki kaos ortamını destekleyen ve teşvik eden yerel güçler yer almaktadır. Hibrid savaşın önemli mihenk taşı ‘’İstihbarat’ tır dolayısı ile Yapay zekanın istihbarata en büyük katkısı, zaman ve kapasitenin sistemin lehine kullanılması olmuştur.  Drone’lardan, uydulardan ve diğer cihaz ve makinalardan gelen ses ve görüntüleri toplayarak tüm bu verileri analiz edip yorumlamak, istihbarat analistlerine ciddi bir yük getirmektedir. Bu yük yapay zekâ tarafından alınarak istihbarat analistleri mesailerini rutin veri toplama gibi işlemlere ayırmak yerine, sadece yorumlama ve karar süreçlerine  destek olmaktadırlar.

Siber Güvenlik Politikaları Uzmanı İngiliz Dark Armour, Dubai ile görüşmeler yaparken; Suudi Arabistan, Boston Consulting Group ile görüşmekte; Umman, uzay teknolojileri için uydu ve roket tedarikçileri için İngilizleri tercih etmekte; Katar, büyükelçilikleri arasındaki elektronik haberleşme için şifrelemek için hizmet sağlayıcıları aramaktadır.

İran’ın bölgede Şia kökenli olan Yemen’deki Husileri, Lübnan’daki Hizbullah’ı, Irak ve Suriye’de ise paramiliter yapıları desteklemesi neticesinde ABD ve İngiliz hegomanyası altında olan Arap Hükümetlerini İsrail ile istihbarat paylaşımına itmiş  ve akabinde gözetleme ve keşif istihbaratına ilişkin rekabet hız kazanmıştır. Özellikle BAE, Ürdün ve Suudi Arabistan bu konuda ABD ile çok gizli görüşmeler yapmış , Ürdün Krallığı hava sahasını dahi ABD’li uçaklara açmıştır.

Bu gelişmeler neticesinde Ortadoğu coğrafyasındaki ülkelerde taktik istihbarat yerine daha uzun vadeli ve geniş perspektifte konuları ele alan stratejik istihbarat önem kazanarak Türkiye’de son yıllarda uzay teknolojisi atılımları ile gözetleme ve keşif için TÜRKSAT 5A, GÖKTÜRK,RASAT VE İMECE uyduları ile görüntü istihbaratı konusunda önemli bir yol kat etmiştir.

 

 

Değerlendirme

Türkiye Cumhuriyet Devleti’ne de düşen görev; Askeriye, Emniyet ve İstihbarat’ta sadece uluslararası düzeyde elektronik istihbarat geliştirebilecek birimler değil derin stratejiler geliştirebilecek ve Devlet’in organları için detaylı çalışmalar yapabilecek branşlaşmış özel spesifik ‘’Kontra-Kriz Daire Başkanlığı’’ ve ‘’ Açık Kaynaklı İstihbarat(OSINT) Daire Başkanlığı) gibi yapılar kurulması gerekmekte ve MİT Akademisi bünyesinde de farklı senaryo ve stratejiler üzerinden bunlarında anlatılması ve sisteme entegre edilmesi gerekmektedir.

Ülkemizde analitik beyne sahip bireylerin gençlik çağlarından itibaren istihbari ve stratejik konularında eğitilmeleri ve kurulacak ayrı ayrı birimlerde istihdam edilmeleri gerekmektedir. Özellikle MİT’in tamamen yapılandırılması İç ve Dış İstihbarat olarak ayrılması ve farklı spesifik dallara bölünmesi aynı zamanda Genelkurmay Başkanlığı altında da askeri istihbaratın oluşturulması ve muhtelif coğrafyalar için siyasi ve askeri doktrinlerini de oluşturacak birimler olması  gerekmektedir.

 

Kaynaklar

1.      https://trguvenlikportali.com/wp-content/uploads/2019/11/HibritSavas_SalihBicakci_v.1.pdf

2.      https://sssjournal.com/DergiTamDetay.aspx?ID=1680